Colitis ulcerosa: verhoogd risico om aan colontumor te sterven
Het optreden en de mortaliteit van colorectaal carcinoom werd 47 jaar lang nagegaan bij 96.447 patiënten met colitis ulcerosa in Denemarken (n=32.919) en Zweden (n=63.528). Het werd vergeleken met referentiepersonen uit de algemene populatie.
In totaal noteerden de onderzoekers 639 (0,55 per 1.000 persoonsjaren) overlijdens door colorectaal carcinoom in de groep met colitis ulcerosa in vergelijking met 4.451 (0,38 per 1.000 persoonsjaren; HR 1,59, 95% CI 1,46-1,72) in de referentiegroep. Voor de gestandaardiseerde mortaliteit was er geen verschil tussen de populaties in Denemarken en Zweden. De verschillen (hogere HRs) waren meer uitgesproken tijdens de eerste vijf jaar follow-up. Ze bleven zelfs na meer dan 20 jaar follow-up stabiel. Tussen man en vrouw werd geen verschil genoteerd. De grootste verschillen in mortaliteit deden zich wel voor bij patiënten met een diagnose van colitis ulcerosa voor de leeftijd van 40 jaar. Patiënten met colitis ulcerosa op latere leeftijd (≥60 jaar) vertoonden geen hoger risico op overlijden door colorectaal carcinoom.
Gedurende de follow-upperiode telden de onderzoekers 1.336 colorectale carcinomen in de cohorte met colitis ulcerosa (1,29 per 1.000 persoonsjaren) en 9.544 colorectale carcinomen bij de referentiepersonen (0,82 per 1.000 persoonsjaren; HR 1,66, 95% CI: 1,57-1,76). Ook hier waren de verschillen het grootst gedurende de eerste vijf jaar follow-up (HRs 4,39, 95% CI: 3,81-5,06). Ze verminderden na meer dan 20 jaar (HRs 1,94, 95% CI: 1,67-2,27). De kans op colorectaal carcinoom was zeer hoog bij patiënten die al colitis ulcerosa hadden tijdens de kindertijd (HR 37,0, 95% CI: 25,1-54,4). Degenen met colitis ulcerosa op latere leeftijd vertoonden geen verhoogd risico op colorectaal carcinoom (HR 0,98, 0,88-1,08).
Hoewel het tumorstadium van het colorectaal carcinoom bij detectie minder gevorderd is bij patiënten met colitis ulcerosa (p < 0,0001) dan bij de referentiepersonen, is het risico om te overlijden aan het colorectaal carcinoom, rekening houdend met het tumorstadium, hoger bij de populatie met colitis ulcerosa (HR 1,54, 95% CI: 1,33-1,78).
Patiënten met colitis ulcerosa vertonen een verhoogd risico op colorectaal carcinoom en alhoewel ze frequenter gediagnosticeerd worden in een minder gevorderd stadium, hebben ze toch een hogere kans op overlijden. De huidige internationale richtlijnen, wat betreft follow-up en screening, zijn dus voor verbetering vatbaar.
Olén, O., Erichsen,R., Sachs, M.C. et al.: Colorectal cancer in ulcerative colitis: a Scandinavian population-based cohort study: Lancet 2020; Vol 395 January: 123-31. DOI:https://doi.org/10.1016/S0140-6736(19)32545-0