Obesitas en MS: mythe of werkelijkheid?
Naast de immuniteit zouden ook omgevingsfactoren een uitgesproken rol spelen in de etiopathogenese van MS. Onderzoekers evalueren rookgedrag en leefgewoonten, en wat daarmee zoal mee samenhangt. Obesitas lijkt in dat plaatje een belangrijke plaats in te nemen, maar waarom?
De bal ging aan het rollen met een studie, gepubliceerd in 2009 in het tijdschrift Neurology(1), die voor het eerst een mogelijk verband wilde opsporen tussen obesitas en MS. De omvang van die studie blijft tot vandaag ongeëvenaard: over meer dan veertig jaar rekruteerde ze 238.000 vrouwen. De onderzoekers kwamen tot het besluit dat adolescenten die op 18-jarige leeftijd obees waren twee maal vaker MS ontwikkelden dan personen zonder overgewicht.
Merkwaardig genoeg toonde de studie dat obesitas tijdens de kindertijd die verdwijnt vóór de adolescentie niet gecorreleerd is met MS, net zomin als obesitas op volwassen leeftijd. De studie kreeg destijds heel wat kritiek te verwerken, omdat ze voorbijging aan een aantal andere risicofactoren die we vandaag beter kennen, zoals het vitamine D-gehalte. Ook omdat ze uitsluitend een vrouwelijke populatie bekeek.
Een nieuwe studie(2) met 1.571 MS-patiënten en 3.371 controles toont dat een body mass index (BMI) > 27 kg/m2 op 20-jarige leeftijd het risico van MS verdubbelt, in vergelijking met personen waar de BMI tussen 18,5 en 21 kg/m2 ligt (OR = 2,2, CI95 % 1,6 - 3,0). Binnen een pediatrische populatie(3) (gemiddelde leeftijd 15,4 jaar), ligt de BMI hoger bij de MS-patiënten dan bij de controles (26,1 vs 22,5, p = 0,002). Het percentage personen met overgewicht ligt significant hoger bij de MS-patiënten dan bij de controles (57,9 % versus 30,6 %). Obesitas lijkt echter geen rol te spelen in de progressie van de ziekte. Bij 10.433 patiënten met een relapsing-recurring MS(4) (28,5 % met overgewicht, 29,5 % met obesitas) bestaat er weinig correlatie tussen de MSRS (Multiple Sclerose Rating Scale) en de BMI en is er geen invloed merkbaar op de ernst van de handicap ( p = 0,69).
Welk mechanisme zou dit verband tussen MS en een verstoord endocrien evenwicht kunnen verklaren? Misschien moeten we eens gaan kijken naar het verbruik van overmatige calorieën die aanleiding geven tot vrije radicalen en ontsteking...
Referenties: