'Preventieve borstamputatie niet uitzonderlijk'
Is preventieve borstamputatie gangbaar? Die vraag stelden velen zich bij het horen van het nieuws dat Angelina Jolie haar borsten preventief liet verwijderen. "Uitzonderlijk is het in elk geval niet", reageert prof. dr. Wiebren Tjalma van het UZA. "Ook bij ons komen dergelijke operaties geregeld voor."
De boezem van Angelina Jolie haalde vandaag de voorpagina van verschillende media, nadat de actrice liet weten dat ze haar beide borsten preventief liet verwijderen. Doordat ze een defect in het BRCA1-gen heeft, had Jolie immers 87% kans om borstkanker te ontwikkelen, stelden haar artsen. Dat risico is nu verminderd tot 5%.
20 à 30 per jaar
"Het preventief laten verwijderen van de borsten is een moeilijke maar logische beslissing voor vrouwen die door erfelijke belasting een sterk verhoogd risico op borstkanker lopen. De enige andere preventieve behandelingen zijn een strikte opvolging of medicatie", legt medisch coördinator van de multidisciplinaire borstkliniek van het UZA prof. dr. Wiebren Tjalma uit. "Ook bij ons gaan vrouwen over tot preventieve borstamputatie: in onze multidisciplinaire borstkliniek in Antwerpen worden jaarlijks 20 à 30 amputaties uitgevoerd, uiteraard met reconstructie achteraf."
"Kinderen van lopen veel kans om het autosomaal dominante gen over te erven. Veel ouders kiezen daarom voor preïmplantatie-genetische diagnostiek, waarbij de gezonde embryo's worden teruggeplaatst in de baarmoeder en de embryo's met het kankergen worden vernietigd", gaat Tjalma verder. "En in de toekomst wordt het misschien wel mogelijk om het genetisch materiaal van iemand met een genafwijking te bewerken."
Eierstokken
Door het defecte BRCA1-gen loopt Angelina Jolie overigens ook een risico van 50% op eierstokkanker. Maar hoewel haar moeder op 56-jarige leeftijd aan die ziekte overleed, stelt Jolie de verwijdering van haar eierstokken voorlopig uit. Logisch, zonder eierstokken moet een vrouw haar eventuele kinderwens definitief opbergen, en de verwijdering zorgt er ook voor dat de menopauze sneller intreedt.
"Maar aan vrouwen die geen kinderwens meer hebben, raden we toch aan om de eierstokken te laten verwijderen", aldus Tjalma. "Dat vermindert niet alleen de kans op eierstokkanker, maar doet ook de kans op het ontwikkelen van borstkanker bij BRCA-patiënten met 50% afnemen."
'Vuile was'
De medisch coördinator van de multidisciplinaire borstkliniek van het UZA hoopt dat de getuigenis van Angelina Jolie voor meer openheid en acceptatie zal zorgen. "Nu merken we dat het laten testen tot ruzies binnen de familie kan leiden. Sommige mensen beschouwen het laten uitvoeren van tests blijkbaar als het naar buiten brengen van vuile was."