Werking van antibiotica gecontroleerd door licht
Vorsers van de Universiteit van Groningen, het Karlsruhe Institute of Technology (KIT) en de Universiteit van Kiev hebben een nieuw soort antibiotica ontwikkeld waarvan de activiteit kan worden gecontroleerd door licht.
Bij blootstelling aan stralen van een bepaalde golflengte veranderen "fotoactiveerbare" stoffen zoals stilbenen van structuur: van een structuur in de lengte (open) tot een cyclische (gesloten) structuur, en omgekeerd. Dat wordt reversibele "foto-isomerisatie" genoemd. Dat procedé wordt al benut in de moleculaire elektronica en wetenschappers proberen het nu toe te passen op biomoleculen.
Prof. Anne S. Ulrich van het KIT et al. hebben een stilbeen ingebouwd in de structuur van gramicidine S. Daarna hebben ze dat geïnactiveerde polypeptideantibioticum op een bacteriële film gelegd, aangebracht op een masker en blootgesteld aan ultraviolette stralen of zichtbaar licht. Onder invloed van het licht veranderde het stilbeen in de belichte zones van een gesloten naar een open positie, met een selectieve activering van de antimicrobiële werking van het antibioticum als gevolg.
Fotoactiveerbare antibiotica zouden kunnen worden gebruikt als intelligente geneesmiddelen die de strijd aanbinden tegen plaatselijke bacteriële infecties en die minder bijwerkingen veroorzaken. Dat procedé zou ook kunnen worden aangewend bij de behandeling van kanker.
(referentie: Angewandte Chemie, 24 maart 2014, DOI: 10.1002/anie.201310019)