Type 2-diabetes versterkt associatie psychosociale stress-mortaliteit
Psychosociale stress en chronische ziekte gaan hand in hand. Maar is er een verband tussen het aantal stresserende levensgebeurtenissen en mortaliteit? Zo ja, wordt dit verband gemedieerd door gedragsfactoren en/of door ziekte, waaronder type 2 diabetes?
Voor dit onderzoek gebruikten Nederlandse epidemiologen gegevens van de Hoorn cohorte. Deze cohorte, op basis van de niet-geselecteerde bevolking van de gemeente Hoorn, werd in 1989 opgestart voor onderzoek naar de prevalentie, oorzaken en impact van de ontwikkeling van type 2-diabetes. Oorspronkelijk werden om en bij de 2.500 individuen van 50 tot 75 jaar geïncludeerd en om de vijf jaar werden gegevens verzameld over lipidenmetabolisme, coagulatie en cardiovasculaire functie, maar ook over leefstijl, dieet, familiale antecedenten en cognitie.
Mortaliteitsrisico stijgt
In deze studie werd als variabele het aantal stresserende levensgebeurtenissen over de laatste vijf jaar gebruikt. Dit werd bepaald uit de antwoorden op een vragenlijst. Daarna werden de hazard ratio's voor globale en oorzaakspecifieke mortaliteit berekend in de follow-up voor diegenen die stresserende gebeurtenissen hadden meegemaakt versus diegenen zonder stresserende levensgebeurtenis.
2.385 deelnemers werden geïncludeerd (46% mannen; 62 ± 7 jaar oud). Van hen stierf 35% na 20 jaar, van wie 28,6% door een hart- en vaatziekte.
Na correcties voor leeftijd, geslacht en socio-economische status, was de HR voor globale mortaliteit 0,89 voor de groep met één stresserende levensgebeurtenis, 1,01 voor twee gebeurtenissen, 1,29 voor drie, en 1,44 voor vier of meer. Vergelijkbare resultaten werden verkregen voor cardiovasculaire mortaliteit.
Drie significante mediatoren
Roken, type 2-diabetes, en hart- en vaatziekte bleken significante mediatoren voor de associatie tussen aantal stresserende levensgebeurtenissen en mortaliteit. Bij drie of meer stresserende levensgebeurtenissen neemt het risico op sterfte significant toe in een oudere populatie, en des te meer dus bij individuen die roken, type 2-diabetes of een cardiovasculaire aandoening hebben.