'Nieuwe' cellen in de hersenen?
Het spreekwoord zegt: 'Wie zoekt, die vindt'. Soms toch. De beeldvormingstechnieken zijn dermate verbeterd dat ze nu al zeer kleine hersenstructuren kunnen onderscheiden die soms wijzen op afwijkingen, artefacten of zelfs cellen die we nog niet kenden.
Onze hersenen bevatten 65 miljard neuronen. Het is dus onmogelijk om de hersenen volledig te kennen. Om voor de hand liggende redenen onderzoeken de vorsers eenvoudigere structuren zoals die van muizen (muizen hebben maar 100 miljoen hersencellen). De cellulaire verschillen tussen muizen en de mens zijn echter niet zo groot.
Vorsers van het Zweedse Karolinska Instituut hebben de hersenen van muizen met pakjes van 3000 cellen per keer onderzocht. Ze hebben vastgesteld dat er 20 000 genen actief zijn in alle cellen, waarmee de cellen in verschillende types kunnen worden ingedeeld. Zo hebben ze 47 verschillende celtypes geïdentificeerd, overwegend uiteraard neuronen. Ze hebben zo echter ook cellen in de bovenste lagen van de hersenschors ontdekt die ze nog niet kenden. Het gaat om interneuronen die Pax6 tot expressie brengen (Pax6 speelt mee bij de embryonale ontwikkeling van de ogen) en 6 verschillende soorten oligodendrocyten. Die laatste ontdekking zou weleens belangrijk kunnen blijken en zou ons een beter inzicht kunnen geven in demyeliniserende aandoeningen zoals multiple sclerose.
De vorsers hebben ook kunnen bevestigen dat de piramidale cellen goed georganiseerd zijn in verschillende lagen in de hersenschors. Ze zijn er echter vooral trots op dat ze alle celtypes en de actieve genen in detail hebben kunnen beschrijven. Dat vormt nu een model dat ons meer kan leren over de celtypes en letsels van de verschillende cellen.