Herstel algemene ziekenhuizen blijft fragiel
Het aantal algemene ziekenhuizen met een negatief bedrijfsresultaat is in 2014 sterk gedaald. Nog slechts 26 op 92 ziekenhuizen zaten in de rode cijfers tegenover 40 op 92 in 2013. "Een fragiel herstel," vindt Geert Gielens, Chief economist Belfius. "De boot drijft maar de motor is nog niet aangeslagen. Dit vergt bevestiging."
Gisteren, maandag, stelde Belfius haar sector-analyse van de algemene ziekenhuizen voor, de bekende Maha-studie (Model for Automatic Hospital Analyses). Daarbij werden alle Belgische algemene ziekenhuizen -52 Vlaamse, 33 Waalse en 7 Brusselse instellingen- meegenomen.
Op basis van de analyse doet Geert Gielens, Chief economist bij Belfius een aantal vaststellingen. Vooreerst stelt hij vast dat de trend waarbij steeds meer algemene ziekenhuizen in de rode cijfers belanden nu gestopt is. "Er is een kleine kentering. Het courant resultaat verbeterde. Dat is echter geen reden tot vreugde," aldus Gielens. Het relatief goede resultaat is vooral te danken aan efficiëntie-oefeningen die in vele ziekenhuizen plaatsvonden. Er is het effect van de indexsprong. Vooral was er een globale daling van het personeelsbestand. Ter vergelijking: in het vorige Maha-rapport (over 2013) nam het personeelsbestand globaal met nog bijna 1% toe. Dat luik is nu dus onder controle maar het herstel is fragiel, zo benadrukt de Belfius-econoom. Bovendien zijn er grote verschillen tussen ziekenhuizen.
Combitest
Traditioneel voert Belfius een combitest uit op de ziekenhuisboekhoudingen. Op basis van vier criteria licht men de financiële gegevens door. Wat blijkt? In 2013 voldeden nog 25,3% van de ziekenhuizen aan de vier criteria. Vorig jaar was dat gezakt naar 14,9%. Een groeiende groep voldoet slechts aan één criterium. Geert Gielens: "Er deed zich een transfer voor van ziekenhuizen die aan vier criteria voldeden naar de groep die aan drie criteria voldoet. Zo ook zijn er heel wat ziekenhuizen die vroeger aan drie criteria voldeden en nu nog slechts aan twee criteria. Het lijkt erop dat zich een tweespalt voordoet tussen ziekenhuizen die het goed doen en een tweede, groeiende, groep die aan het staartje bengelt."
Drie grote inkomstenbronnen heeft een ziekenhuis. De farmacie, het Budget Financiële Middelen dat vooral de personeelskosten dekt en vooral ook de afdrachten op de erelonen. Globaal blijken de afdrachten in 2014 te zijn toegenomen. Desondanks hielden de artsen netto toch iets meer over dan in 2013. Verder is het aantal opnames in 2014 toegenomen terwijl het aantal gerealiseerde ligdagen verminderde.
Onbetaalde facturen
Tot slot valt de sterke stijging op van het aantal definitief afgeschreven patiënten-facturen. Dat is vooral voor de openbare ziekenhuizen het geval. Steeds meer patiënten kunnen hun rekening dus niet meer betalen. Geert Gielens: "In 2014 ging het over 0,38% van de omzet. Dat is enorm als je weet dat de winst slechts 1,1% bedraagt. Onbetaalde facturen zijn met andere woorden goed voor 35% van het bedrijfsresultaat."