Balans voor kankerscreening valt gunstig uit
De overheidsinvestering voor de Vlaamse screeningprogramma's tegen drie vormen van kanker bedraagt ongeveer 125 miljoen gespreid over 20 jaar. Gezondheidseconomen Lieven Annemans (UGent) en Koen Putman (VUB) ontwierpen een model om kosten en baten hiervan af te wegen. Vooral het bevolkingsonderzoek naar dikkedarmkanker loont, maar ook voor borstkanker en baarmoederhalskanker is de balans duidelijk positief.
Maandagochtend stelde prof. Lieven Annemans de resultaten van deze 'gezondheidseconomische modellering' voor de pers voor. Over een periode van 20 jaar worden door het bevolkingsonderzoek 10.700 sterfgevallen door kanker vermeden: 3.100 door baarmoederhalskanker, 1.300 door borstcarcinoom en 6.300 door dikkedarmkanker.
Je kunt dit ook uitdrukken in gewonnen levensjaren: voor de drie aandoeningen samen is dat goed voor 69.000 extra gezonde levensjaren, berekenden de onderzoekers.
Kosten en baten afwegen
Dat kost natuurlijk ook wel iets aan de maatschappij. Er zijn, naast de kosten van het bevolkingsonderzoek, ook de kosten voor de behandeling en de follow-up van de door screening ontdekte ziektegevallen, de directe en indirecte kosten teweeggebracht door vals-positieve resultaten, de economische kosten - waarbij men ook in rekening brengt wat men uitspaart doordat men het verlies aan economische productiviteit beperkt.
Wanneer al deze en nog andere elementen in rekening zijn gebracht, kan men berekenen wat de kost is per kwaliteitsvol levensjaar die de screening oplevert.
Voor dikkedarmkanker komt dit neer op een investering - een ICER* - van circa 3.000 euro. Voor borstkanker gaat het om 23.000 euro en voor baarmoederhalskanker om 15.000 euro.
Positieve balans
Gewoonlijk gaat men er vanuit dat de gezondheidskosten voor een gewonnen kwaliteitsvol levensjaar tot 35.000 euro mogen bedragen, stelt prof. Annemans. De kosten van het bevolkingsonderzoek liggen daar duidelijk onder.
Hij vergelijkt deze bedragen ook met wat het kost om door een behandeling met een van de nieuwe middelen tegen kanker een levensjaar toe te voegen. De ziekteverzekering betaalt daarvoor tussen de 25.000 en de 50.000 euro.
Voor Vlaams minister van Volksgezondheid Jo Vandeurzen die opdrachtvoor dit onderzoek gaf, is de balans ook overtuigend positief. Hij besluit eruit dat het voor de Vlaamse overheidheid zeker loont om deze screeningcampagnes voort te zetten.
* incremental cost-effectiveness ratio