Mogelijkheden bij multidrugresistente tuberculose
Multidrugresistente tuberculose heeft een slechte prognose. Welke combinaties zijn dan nog mogelijk en wat zijn de kansen op succes? En wat is het optimale aantal geneesmiddelen en de duur van de behandeling bij patiënten met multiresistente tuberculose?
De auteurs zochten in de literatuur naar observationele en experimentele studies voor hun meta-analyse van patiëntgegevens (januari 2009 en april 2016). De studies moesten minimaal 25 patiënten ouder dan 18 jaar includeren. In totaal werden 50 studies gevonden, met 12.030 patiënten uit 25 landen: 61% werd met succes behandeld, 8% faalde of herviel en 14% overleed. Vergeleken met falen of herval, ging succes van de behandeling recht evenredig gepaard met gebruik van linezolid (gecorrigeerd risicoverschil 0,15), levofloxacine (0,15), carbapenems (0,14), moxifloxacine (0,11), bedaquiline (0,10) en clofazimine (0,06). Er was een significant verband tussen gedaalde mortaliteit en het gebruik van linezolid (-0,20), levofloxacine (-0,06), moxifloxacine (-0,07) of bedaquiline (-0,14). Vergeleken met een schema zonder injecteerbaar geneesmiddel, gaf amikacine een bescheiden voordeel, maar kanamycine en capreomycine gingen gepaard met een slechter resultaat.
Als een geneesmiddel gebruikt werd ondanks resistentie in vitro, was het klinische resultaat significant bedroevender. In de initiële fase lijkt het optimale aantal geneesmiddelen 5 te zijn, en in de vervolgfase 4.
Rekening houdend met de beperkingen van een observationele studie, kunnen we volgens de auteurs toch stellen dat het resultaat significant beter is met linezolid, latere generaties fluoroquinolones, bedaquiline, clofazimine en carbapenems voor de behandeling van multidrugresistente tuberculose. Voor de optimale combinatie en duur van behandeling zijn evenwel nieuwe studies nodig.
Collaborative Group for the Meta-Analysis of individual patient data in MDR-TB treatment-2017. Treatment correlates of successful outcomes in pulmonary multidrug-resistant tuberculosis: an individual patient data meta-analysis. Lancet 2018; 392(10150):821-34. doi: 10.1016/S0140-6736(18)31644-1.