De weg naar het Gentse Universiteitsmuseum

Eindelijk opent het Gentse Universiteitsmuseum (GUM). Ik ben gids tijdens een coronaproefrondleiding met een groep huisartsen. Het zijn er van het gepensioneerde type dat de witte jas weer heeft aangetrokken om jonge collega's uit de nood te helpen in deze drukke tijden. Ze bevestigen dat het chaos was en is in de hoofden, in de handelingen.

Chaos is het eerste 'instrument' van de zeven die GUM- curator Marjan Doom bespeelt en waarmee wij onze groepen bezoekers bevragen. Wetenschappelijk onderzoek start met een hypothese. Daarna probeer je die te testen. Daarvoor worden gegevens verzameld. Daarna interpreteer je je gegevens in de hoop natuurlijk je hypothese te bevestigen.

Dat weten onze huisartsen, maar ook die 15-jarigen met wie we testrondleidingen gaven. We vertellen hen dat we als wetenschapper bij elke stap geconfronteerd worden met ethische dilemma's. Het start al bij de hypothese. Mag je zo maar alles onderzoeken? Mag je zomaar op eender welke manier gegevens verzamelen? Het zijn ja-neen- vragen die meteen doen twijfelen en nuanceren. Er was een leerling die zelf het voorbeeld gaf van 'die Chinese dokter': "De Chinese overheid ontkende en verzweeg gegevens. Die dokter is blijven verder werken en aan corona gestorven maar dat hebben ze pas later toegegeven, hoe erg!"

In mijn groep huisartsen zijn collega's bekend die ook gestorven zijn aan covid-19. Volgden ze alle preventiemaatregelen? En hoe is het mogelijk dat zelfs collega Peter Piot (zo) ziek geworden is? Het bracht twijfel bij sommige huisartsen om verder actief te werken in de triagecentra.

Twijfel is een kerngedachte in het nieuwe museum dat zich profileert als Forum voor wetenschap, twijfel en kunst. Men wil niet het eindresultaat van de wetenschap laten zien, maar de weg ernaartoe.