Schilderen met woorden

In het Van Gogh Museum in Amsterdam loopt een heel interessante tentoonstelling over Vincent van Gogh als (brief)schrijver. Tegelijk is een boek uitgekomen dat een bloemlezing presenteert van zijn brieven.

16 december 2020

Niet minder dan 820 brieven van Vincent van Gogh zijn bewaard gebleven. U kunt ze trouwens raadplegen op de website vangoghletters.org. "Ik was er onderste boven van", liet auteur/kunstschilder Jan Wolkers noteren na lectuur van Van Goghs brieven. "Ik had niet alleen een geniaal schilder, maar ook een groot schrijver ontdekt'. Als hij vandaag zou leven, had hij net zo goed als Bob Dylan een Nobelprijs voor literatuur kunnen krijgen.

Bovendien illustreerde hij zijn brieven vaak met schetsen van schilderijen. Voldoende stof dus om aan Van Goghs brieven een tentoonstelling te wijden. Een tentoonstelling voor de fijnproevers van de kunst en de literatuur. De brieven bevatten niet alleen heel wat informatie over Van Goghs kunstwerken en zijn visie op literatuur en kunst, die 'troost biedt aan bedroefde harten', zij geven ook een beeld van een man van vlees en bloed, met zijn dromen, zijn angsten en zijn twijfels. Een man ook met een heel duidelijk zelfbeeld, die zijn gebreken kende, maar ook zijn kwaliteiten, die wist wat zijn werk waard was.

Nu of later

We citeren uit brief 252 van maandag 31 juli 1882 aan zijn broer Theo:

"Wat nu betreft handelswaarde van mijn werk, pretenties daaromtrent heb ik geen andere dan dat 't me zeer verwonderen zou indien mettertijd mijn werk niet net zo goed verkocht zou worden als dat van anderen. Of dat nu gebeuren zou of later, wel, ik laat dat betrekkelijk over, alleen trouw te werken naar de natuur en met hardnekkigheid is dunkt mij een zekere weg en die niet op nul kan uitlopen. Het gevoel en de liefde voor de natuur vindt altijd vroeger of later weerklank bij mensen die zich voor kunst interesseren."

Bij leven verkocht Vincent van Gogh één schilderij, De rode wijngaard, voor 400 francs aan de Belgische kunstenares Anna Boch. Uitgerekend 100 jaar na zijn dood, in 1990, werd Van Goghs schilderij Portrait du Docteur Gachet afgehamerd voor de prijs van 82,5 miljoen dollar. Een weg die niet op nul kan uitlopen...