Grappen en grollen van een rekenblad
De automatische correctiefunctie van rekenblad Excel ligt aan de basis van fouten in artikels gepubliceerd door genetici, schrijft Nature. Excel wijzigt de naam van genen, omdat de correctiefunctie die verwart met een datum. De beroepsgroep heeft zich verplicht gezien maatregelen te nemen.
Het gen 'membrane associated ring-CH-type finger 1' bijvoorbeeld, afgekort MARCH1, wordt door Excel automatisch gecorrigeerd als 1-Mar. Een Amerikaanse onderzoeksgroep kaartte het probleem aan in 2004.
De schade is niet denkbeeldig. Genetici gebruiken software die netwerken van genen analyseert, bijvoorbeeld om de rol daarvan bij ziekte te ontsluieren. De software doorzoekt gegevens verzameld in een rekenblad, maar als Excel de naam van een gen verhaspeld heeft, wordt dat gen niet meer in de analyse meegenomen. Zo ontstaan interpretatiefouten.
In 2016 bogen onderzoekers zich over een 15-tal toptijdschriften in het domein van de genetica. Ze onderzochten meer bepaald artikels die tussen 2005 en 2015 in hun bijlage een gegevensbank publiceerden onder vorm van een rekenblad. De resultaten wezen uit dat 20% van de artikels fouten bevatten die gerelateerd waren aan de automatische correctie van het rekenblad. Recenter stelde een nog groter onderzoek vast dat een derde van de artikels gepubliceerd tussen 2014 en 2020 dergelijke dwalingen vertoonde. Omdat genetici gegevens van elkaar overnemen, wordt het aantal fouten steeds groter.
Aangepaste nomenclatuur
Een bestaan trucjes om het probleem te omzeilen. Men kan een speciale programmatietaal gebruiken, maar dat is voer voor informatici. Genetici staan niet te trappelen om er ook dat nog bij te nemen. Voorts kan men kolommen coderen als 'tekst' en niet als functie, zodat de correctiefunctie er zich niet mee bemoeit. Niet iedereen is zich echter van het probleem en de mogelijke oplossingen bewust, zodat één foute kopie algauw viraal gaat.
Microsoft denkt er niet aan dit aspect van Excel aan te pakken, omdat genetici slechts een kleine marge van het gebruikersbestand vormen. Daarom zag de beroepsgroep zich genoodzaakt zelf in te grijpen. Het gezaghebbende HUGO Gene Nomenclature Committee heeft de afgekorte naam van 27 genen aangepast. MARCH1 werd op die manier MARCHF1. De nieuwe richtlijnen zijn een paar weken geleden gepubliceerd.
Nature 2021; doi: https://doi.org/10.1038/d41586-021-02211-4.