Beschermingsmaatregelen stoppen niet alle ziekteverwekkers

De beschermingsmaatregelen in het kader van de coronacrisis hebben ook de verspreiding van invasieve bacteriële pneumonie en meningitis teruggedrongen. Sommige ziekteverwekkers gedroegen zich evenwel anders. Rhinovirussen, bijvoorbeeld, zijn aan hun gebruikelijke tempo doorgegaan. Een Japanse studie meldt zelfs een toename van het aantal infecties met rhinovirussen, althans bij kinderen jonger dan tien jaar. Een mogelijke verklaring is dat deze virussen niet gevoelig zijn voor maatregelen zoals handenwassen en het dragen van een masker. Bovendien kunnen ze gemakkelijker toeslaan als ze minder concurrentie hebben van andere ziektekiemen: als mensen niet door een of andere infectie in bed liggen, blijven ze gevoelig voor de transmissie van virussen die hen ondanks de beschermingsmaatregelen nog wél kunnen bereiken.

De persistentie van het rhinovirus is niet noodzakelijk slecht nieuws. Recent onderzoek bij muizen heeft uitgewezen dat een infectie met een rhinovirus beschermt tegen de effecten van een dodelijke dosis influenzavirus A die achteraf wordt toegediend. De onderzoekers zagen een afname van de virale replicatie, waardoor minder inflammatie optrad. Een andere studie toonde aan dat de aanwezigheid van het rhinovirus een remmend effect uitoefent op de replicatie en verspreiding van het SARS-CoV-2 in een in-vitro-preparaat van menselijk respiratoir epitheel. Het rhinovirus veroorzaakt een interferonrespons die de replicatie van het SARS-CoV-2 blokkeert.

Gezegd mag nog dat sommige typische wintervirussen hun piekseizoen verlegd hebben. Dat geldt voor de 'gewone' coronavirussen, para-influenzavirussen en het respiratoir syncitiaal virus. De verspreiding van deze virussen was historisch laag in 2020, maar steeg terug naar het gebruikelijke niveau in de lente van 2021, toen de afstandsmaatregelen stilaan werden afgebouwd. Deze trend zag men niet alleen in de VS, maar ook in onze streken. De stijging lijkt zich deze herfst door te zetten, bijvoorbeeld voor het respiratoir syncitiaal virus. Verzwakte immuniteit laat zich hier kennelijk voelen.