Privacy 

Een bewakingscamera in de medische praktijk? Ja, maar…

Mag een arts een bewakingscamera installeren in zijn of haar professionele lokalen om de eigen veiligheid te garanderen, of die van het medische team wanneer men in groepspraktijk werkt? En zo ja, in welke ruimte(s) precies en onder welke voorwaarden? Artsenkrant legde de vraag voor aan de Orde der Artsen.

Misschien is het wel uw professionele goede voornemen voor 2026: (eindelijk!) waken over uw veiligheid door een videobewakingssysteem te installeren in uw medische praktijk. 

Dagelijks één klacht 

In 2024 (de meest recente beschikbare cijfers) registreerde de federale politie maar liefst 357 klachten wegens “slagen toegebracht aan de medische beroepsgroep” (waaronder ook twee pogingen tot moord en één poging tot doodslag). Dat is niet meer dan het jaar voordien, maar het betekent wel gemiddeld meer dan één klacht per dag.

Daarnaast weten we dat artsen bij uitstek de beroepsgroep zijn die het minst klacht indient na agressie - bij gebrek aan tijd of uit overtuiging dat het toch geen zin heeft. Nochtans is het absoluut noodzakelijk, benadrukt de Orde. De reële cijfers liggen dus aanzienlijk hoger.

Naast het leveren van beeldmateriaal als bewijs bij bewezen agressie kan een bewakingssysteem ook afschrikkend werken voor een impulsieve patiënt die de woede voelt opkomen… Maar bent u vrij om camera’s te plaatsen waar u maar wil, zelfs in uw eigen praktijk?

Niet in de consultatieruimte

“De installatie van een bewakingscamera is toegestaan in de inkomhal van de praktijk, de gangen en de wachtzaal, maar is verboden in het consultatielokaal”, legt het Bureau van de Nationale Raad van de Orde der Artsen uit, dat zich op ons verzoek over de kwestie boog. “Het aanbrengen van een pictogram is verplicht om de aanwezige personen te informeren dat zij gefilmd worden.”

“De installatie van een bewakingscamera is toegestaan in de inkomhal van de praktijk, de gangen en de wachtzaal, maar is verboden in het consultatielokaal.” - Benoît Dejemeppe, voorzitter van de Orde

De Nationale Raad van de Orde had zich hierover al uitgesproken in september 2019, meer bepaald over de installatie van camera’s in de onderzoekskamer, met als doel misdrijven te voorkomen of vast te stellen. Hoewel het behoefte aan veiligheid voor zorgverleners en eventueel administratief personeel buiten kijf staat, mag die niet ten koste gaan van het medisch beroepsgeheim, het respect voor de intimiteit van de patiënt en de privacy van de betrokken personen.

Camerawet van 21 maart 2007

“De keuze van maatregelen ter bescherming van de fysieke integriteit moet dan ook worden gestuurd door het respect voor bovenstaande vereisten”, aldus de Orde. “Visuele bewaking van een consultatieruimte is onaanvaardbaar omdat zij de rechten van de patiënt schaadt.”

Daarbij wordt herinnerd aan de wet van 21 maart 2007 (de zogenaamde Camerawet), die het gebruik van bewakingscamera’s regelt om inbreuken tegen personen of goederen te voorkomen of vast te stellen. De wet bepaalt dat “bewakingscamera’s geen beelden mogen opleveren die afbreuk doen aan de intimiteit van een persoon”. Volgens de Nationale Raad is dit onverkort van toepassing op beelden van een patiënt tijdens een medische consultatie.

De Orde der Artsen wijst er wel op dat er ook hulpoproepsystemen bij agressie bestaan, die een minder privacy-invasief alternatief vormen voor camerabewaking.

Enkele nuttige hulpmiddelen
- Een specifieke brochure voor artsen, “Een veilige medische praktijk”, met tal van tips om uw praktijk en werkplek te beveiligen, is beschikbaar via de FOD Veiligheid en Preventie (www.besafe.be). Op pagina 16 vindt u alle nuttige informatie over elektronische maatregelen (videofoon, alarm, camerabewaking, ‘hold-upknop’…).
- De Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA) verstrekt informatie over het gebruik van camera’s in een ziekenhuisomgeving (op de website van de GBA: Thema’s > Camera’s en uw privacy > Ander gebruik van camera’s).
- Let op: als u een bewakingscamera installeert, moet u dit melden aan de politiediensten via www.declarationcamera.be (gratis, identificatie via itsme).