Beroertezorg in België

Time is brain

In België worden gemiddeld 25.000 mensen per jaar getroffen door een beroerte. Een audit door het RIZIV en de FOD Volksgezondheid in 96 ziekenhuizen tonen een toename in behandelingen, maar tonen ook dat er inspanningen nodig zijn om uniforme zorg in heel België te garanderen.

"Time is brain."  Bij een beroerte telt elke seconde! Dit is het leidmotief van het nieuwe verslag van de Eenheid Audit Ziekenhuizen, gewijd aan de zorg bij een ischemische beroerte. In slechts één minuut sterven twee miljoen hersencellen als ze geen zuurstof krijgen. Hoe eerder een beroerte wordt behandeld, hoe groter de kans dat de patiënt herstelt. De aanpak van deze extreme noodsituatie is gebaseerd op een andere uitdaging, namelijk de organisatie van de zorg, van de oproep van de patiënt met neurologische symptomen tot de voorbereiding van het ontslag uit het ziekenhuis. Wanneer een patiënt een beroerte krijgt, is het daarom cruciaal dat hij snel, efficiënt en door het meest geschikte team wordt behandeld.

De audit richt zich op ischemische beroertes, verantwoordelijk voor 80% van de mensen die na een beroerte in het ziekenhuis worden opgenomen. Ze ontstaan door een stolsel dat een slagader die een hersengebied bevloeit blokkeert.

Vaakst voorkomende behandelingen

De audit benadrukt een toename van trombolyse- en trombectomiebehandelingen. Het trombolysepercentage steeg van 17% in 2021-2022 naar 18,8% in 2024, wat de beste resultaten in Europa benadert (≥ 20%). Het percentage trombectomieën steeg van 7,2% in 2021-2022 tot 9,5% in 2024. Dit percentage komt overeen met de beste resultaten die in Europa zijn waargenomen (≥ 7,5%). Een gespecialiseerde radioloog voert de procedure uit en het vereist een complexe infrastructuur met een multidisciplinair team (verpleegkundigen, radioloog, anesthesioloog, enz.), een technisch platform (angiografiekamer) en een neurovasculaire monitoringseenheid (beroerte-eenheid). 54,3% van de patiënten die met trombectomie werden behandeld in een gespecialiseerd centrum, was doorverwezen vanuit een ander ziekenhuis (dat niet over de benodigde infrastructuur beschikte).

Hardnekkige verschillen

Ondanks deze vooruitgang wijst de audit op belangrijke verschillen tussen ziekenhuizen. De percentages hersenbeeldvorming of trombolyse variëren sterk van het ene ziekenhuis tot het andere. Ook de toegangstijden tot beeldvorming en behandelingen blijven uiteenlopen. De regionale verschillen zijn over het algemeen beperkt, maar trombolyse wordt vaker toegepast in Vlaanderen (18,9%) dan in Brussel (16,8%) en Wallonië (13,4%).

De audit wijst ook op een gebrek aan systematische registratie van kwaliteitsindicatoren. Van de 22 indicatoren die op Europees niveau zijn vastgelegd om de zorg voor beroertes (CVA) te evalueren, kon België slechts voor minder dan de helft gegevens aanleveren.

Vijftien aanbevelingen

Volgens de auteurs van het rapport onderstrepen deze vaststellingen de noodzaak om het CVA-zorgtraject beter te structureren, met name door de prehospitale organisatie, de overdrachten tussen ziekenhuizen en de opvolging van kwaliteitsindicatoren te verbeteren. Er werden vijftien aanbevelingen gericht aan de ziekenhuizen om de praktijken verder te harmoniseren en alle patiënten een gelijke toegang tot behandelingen te garanderen.

Dit zijn enkele prioritaire aanbevelingen:

• Zorg voor een permanentie van zorgverleners zodat behandelingen 24 uur per dag mogelijk zijn
• Ontwikkel richtlijnen voor de juiste behandeling en evaluatie van de patiënt (ernst van neurologische symptomen, slikstoornissen, monitoring van autonomie), ongeacht het ziekenhuis van opname
• Voer een consult uit met familieleden ter voorbereiding op het ontslag van de patiënt
• Registreer en monitor bepaalde indicatoren om continue verbetering te implementeren met behulp van een actieplan.
• Verbeter de organisatie van de zorgketen van patiënten vóór aankomst in het ziekenhuis (symptomen herkennen, het ziekenhuis informeren dat een patiënt onderweg is, enz.) en tijdens transfers tussen ziekenhuizen
• Ontwikkel een set indicatoren en een beleid voor de publicatie ervan.

· Het volledige rapport is terug te vinden op de website van het RIZIV.