Fulltime cardioloog, parttime wijnmaker
PORTRET Als hij niet naar het kloppend hart van zijn patiënten luistert, is cardioloog dr. Léopold Loumaye (Grand Hôpital de Charleroi) met zijn trekpaard te vinden op zijn wijngaard. Welkom bij Château d'Annevoie, een bijzonder familiebedrijf waar geneeskunde, erfgoed en biologische wijnbouw samenkomen.
Zijn passie voor wijn vond Loumaye via zijn oom, een dierenarts in het Franse Bourgondië. "Als tiener hielp ik hem overdag regelmatig in zijn praktijk. Aan het einde van de dag gingen we dan meestal wijn proeven in zijn kelder. Ik denk dat daar mijn liefde voor wijn is ontstaan", vertelt Loumaye met een lach.
Jaren later, in 2017, namen de ouders van Loumaye het kasteel en de tuinen van Annevoie over, gelegen aan de oevers van de Maas in de provincie Namen. Wat volgde was een grondige renovatie die het kasteel in zijn oude glorie herstelde. Maar één vraag bleef lange tijd hangen: hoe kan de schoonheid van het domein gedeeld worden met het brede publiek?
"Mijn ouders beschikten over enkele percelen grond, waaronder de weide vlak naast het kasteel. Ik wilde de mensen naar de tuinen trekken, maar tegelijk ook iets lokaal produceren", zegt Loumaye. "Zo ontstond het idee voor wijntoerisme. In april 2020, terwijl de wereld stilviel door covid, plantten we ruim 11,5 hectare wijnstokken rond het kasteel. We kozen specifiek voor rassen die bestand zijn tegen ziekten, waardoor we konden inzetten op biologische wijnbouw. Momenteel produceren we vier wijnen: een stille en een mousserende witte wijn, een rosé met bubbels en een rode wijn op basis van Cabaret Noir."
Biologische wijnbouw
"We werken in de wijngaard niet met tractoren of zware machines", verduidelijkt Loumaye. "Een paard kan tussen de rijen wijnstokken lopen en zo de wortels van de planten ontzien. Landbouwmachines veroorzaken daarentegen sporen en trillingen die op kleibodems kunnen leiden tot een verharding van de bovengrond, waardoor regen minder gemakkelijk tot de wortels doordringt."
Zijn medische achtergrond blijkt overigens ook nuttig bij het interpreteren van bodemanalyses en technische rapporten van landbouwkundigen. "Tot nu toe hebben we opvallend weinig last gehad van ziektes", zegt hij tevreden. "We gebruiken aftreksels van brandnetel en smeerwortel om de natuurlijke weerstand van de wijnstokken te versterken. Daarnaast passen we bladbemesting toe met zeer sterk verdunde hoeveelheden zwavel en koper. Zwavel vormt in de wijnbouw weinig problemen, maar koper is een zwaar metaal dat zich in de bodem ophoopt. Daarom proberen we het gebruik ervan tot een minimum te beperken. Onze berekeningen tonen aan dat er meer dan 480 jaar aan bespuitingen nodig zou zijn om de bodem te verontreinigen. We blijven dus ruim onder de biologische normen die in België van kracht zijn."
'Het is hard werken, maar het helpt me om mijn hoofd leeg te maken'
Collega's helpen mee
Een deel van de druiven wordt op enkele percelen met lichte machines geoogst, maar het grootste deel van de oogst gebeurt nog altijd met de hand. Familieleden, vrienden en zelfs collega's uit het ziekenhuis komen dan helpen. "Met een ploeg van veertig tot vijftig mensen duurt de oogst drie à vier dagen", vertelt Loumaye. "We plukken telkens vier tot vijf uur per dag en sluiten af met een uitgebreide gezamenlijke lunch. De sfeer is dus fantastisch."
Sinds 2023, het eerste jaar met een betekenisvolle oogst, neemt de productie gestaag toe. 2024 bleek echter een moeilijk wijnjaar door de combinatie van vorst en overvloedige regenval. "We produceerden toch nog ongeveer 20.000 flessen, maar hadden op het dubbele gehoopt. In 2025 kwamen we uit op ongeveer 39.000 flessen. Dat begint mooi aan te sluiten bij de Waalse gemiddelden, die rond de 5.000 flessen per hectare liggen. Uiteindelijk zouden we moeten kunnen doorgroeien naar ongeveer 57.000 flessen per jaar."
Werken in de wijngaard is fysiek zwaar en lang niet zo romantisch als het soms lijkt, geeft Loumaye toe. "Het is hard werken, maar het helpt me om mijn hoofd leeg te maken. Wat ik ook bijzonder waardeer is het ondernemende aspect. Hoewel het om een relatief kleine productie gaat, leer je hoe een bedrijf functioneert en hoe je processen kunt optimaliseren. Die inzichten kunnen ook in een ziekenhuisomgeving van pas komen, bijvoorbeeld op het vlak van management."
Daarnaast ziet hij het project als een manier om bij te dragen aan de lokale economie en de ontwikkeling van de regio. "De opmars van de biologische wijnbouw toont aan dat een andere vorm van landbouw mogelijk is. België stelt misschien weinig voor op wereldschaal, maar ons land heeft wel het hoogste aandeel biologische wijnbouw ter wereld. We zitten rond 40 à 45 procent. Daar mogen we best trots op zijn."