PremiumGynaecologie

DNA

Luc Bonneux
Luc Bonneux is ouderenarts en epidemioloog. © JDB

De casus belli van deze column is het besluit om anonieme spermadonatie te verbieden. Naar verwachting stort de markt van spermadonors in. Of ze ook de internationale spermabanken willen verbieden weet ik niet, maar er zal zeker spermatoerisme ontstaan naar waar het wel mag. Zeer spijtig voor infertiele mannen die graag vader willen worden.

Het lijkt wel of in onze maatschappij de belangen van mannen van geen tel meer zijn – het gat waarin giftige influencers, bekend als de “manosfeer”, springen. Uiteraard mag je, bij de huidige en toekomstige stand van de technologie, steeds grotere vraagtekens plaatsen bij die anonimiteit, maar voor het belang van mannen en kinderen zou het beter geweest zijn deze anonimiteit goed te regelen, desnoods twee sporen te scheppen: anoniem en niet-anoniem. Verwacht lange wachtrijen bij de niet-anonieme.

Want spaar me de overschatting van wat DNA is en doet: dat is magisch denken, geen wetenschap. DNA is magie, maar heel anders dan ingebeelde waarneembare effecten. Bij iedere geboorte denk ik: dat heeft twee meter dubbele DNA-helix gefikst, geholpen door twee meter dubbele DNA-helix (en organellen) van de mama. Ik vind dat nog altijd echt een volstrekt onvoorstelbaar mirakel. Maar toch is het zo. Hoe dat DNA tot uitdrukking komt in de vorming van een individu is grotendeels een raadsel.

Als blanke Vlaming bezit ik blijkbaar katholiek DNA: er is niets meer erfelijk overdraagbaar dan godsdienst. Moslims krijgen nooit katholieke kindjes, katholieken geen hindoes. Je papa is op wiens knie je paardje reed, die je leerde fietsen en die je streng onder handen nam als je op school de aap had uitgehangen, niet een spermadonor. Ja, dat DNA determineert je op veel wijzen: ik ben in alles een mannelijke Bonneux. Maar het maakt niet wie je bent: dat is inbeelding. Ik ben niet alleen voor de helft het DNA van mijn papa, hij was ook de vader die me heeft opgevoed.

'DNA is zo uniek, dat je je kan afvragen of het vervangbaar is'

DNA is gestolde informatie, opgestapeld in diepe tijd. Het DNA dat codeert voor de enzymes die onze eukaryote cel doen draaien zijn een paar miljard jaar oud: we leven eeuwig, maar in stukjes en brokjes. We zijn een toevallig samenraapsel uit een grote genenpool met DNA. DNA is zo uniek, dat je je kan afvragen of het vervangbaar is.

Als we ooit buitenaards leven ontmoeten: wordt dat gevormd door DNA? Overal vinden we dezelfde chemische bouwstenen, natuur- en scheikunde gelden overal in het heelal. Leven op Aarde ontstond spontaan, zo snel dat het een algemene karakteristiek van onze soort planeten lijkt. Daar zijn er letterlijk ontelbaar veel van. Maar van algen naar complex veelcellig intelligent leven is een hele lange weg, mogelijk één van de redenen dat we alleen in het heelal lijken.

Het staat vast dat buitenaardse intelligentie is gevormd door natuurlijke selectie: enkel dat proces kan zoveel orde scheppen uit chaos. Maar daartoe is een molecule nodig die de informatie, aangeleverd door natuurlijke selectie, betrouwbaar kan vastleggen en doorgeven. Ik ken geen alternatieven voor DNA.

Wat heb je nodig

Krijg GRATIS toegang tot het artikel
of
Proef ons gratis!Word één maand gratis premium partner en ontdek alle unieke voordelen die wij u te bieden hebben.
  • wekelijkse newsletter met nieuws uit uw vakbranche
  • digitale toegang tot 35 vakbladen en financiële sectoroverzichten
  • uw bedrijfsnieuws op een selectie van vakwebsites
  • maximale zichtbaarheid voor uw bedrijf
Heeft u al een abonnement? 

Deel je (nieuws)verhaal

Heb je nieuws dat relevant is voor onze redactie? Deel het met ons via het meldformulier.

Nieuws melden
Print Magazine

Recente Editie
20 maart 2026

Nu lezen

Ontdek de nieuwste editie van ons magazine, boordevol inspirerende artikelen, diepgaande inzichten en prachtige visuals. Laat je meenemen op een reis door de meest actuele onderwerpen en verhalen die je niet wilt missen.

In dit magazine