Vlaamse Regering keurt Ouderenbeleidsplan 2026-2030 goed
De Vlaamse Regering heeft het Ouderenbeleidsplan 2026-2030 goedgekeurd, dat de krijtlijnen uitzet voor het ouderenbeleid van de komende jaren. Het plan zet onder meer in op actieve participatie, aangepaste woonomgevingen en toegankelijke, kwaliteitsvolle zorg voor ouderen.
Herman Nys, em. prof. medisch recht KU Leuven
De Vlaamse regering keurde het Ouderenbeleidsplan 2026-2030 goed (VR 2026 17/07 DOC. 0801/2bis). Met dit plan geeft de Vlaamse Regering richting aan een toekomstgericht ouderenbeleid, dat inspeelt op de ingrijpende demografische en maatschappelijke evoluties waarmee Vlaanderen geconfronteerd wordt.
Drie samenhangende prioriteiten.
De regering zet in op drie samenhangende prioriteiten. Ten eerste versterken we de participatie van ouderen als actieve burgers. Ouderen zijn niet alleen gebruikers van diensten en zorg, maar dragen ook bij aan het verenigingsleven, vrijwilligerswerk, cultuur, sport, buurtinitiatieven en het lokale beleid. Daarom zetten we in op inclusie, beleidsparticipatie en het wegwerken van drempels die participatie in de weg staan.
Ten tweede willen we bouwen aan sterke, toegankelijke en aangepaste woonomgevingen waarin ouderen zich thuis voelen. We stimuleren levensloopbestendig wonen, innovatieve woonvormen en leeftijdsvriendelijke buurten die ontmoeting, zelfstandigheid en nabijheid van voorzieningen mogelijk maken.
Ten derde willen we kwaliteitsvolle, toegankelijke en betaalbare zorg en ondersteuning verzekeren, met bijzondere aandacht voor preventie, kwetsbaarheid, mantelzorg, technologische innovatie en de samenwerking tussen formele en informele zorg.
Bouwsteen Zorg en ondersteuning
De derde prioriteit wordt uitgewerkt in bouwsteen 7 van het Ouderenbeleidsplan 2026-2030, ‘Zorg en ondersteuning’ die uit zes onderdelen bestaat.
- 1. Uitbouwen van een vroegtijdig, gecoördineerd preventieprogramma vanuit een proportioneel universalisme met aandacht voor vroegtijdige zorgplanning
- a) In het kader van Kwaliteit van Leven bouwen we voorafgaande (zorg)planning in
- b) We versterken de preventie, detectie en aanpak van ouderenmis(be)handeling
- c) We stimuleren ouderen om meer te bewegen
- d) We verminderen valincidenten bij ouderen
- e) We moeten meer aandacht hebben voor de gevolgen van de klimaatopwarming voor onze ouderen
- f) We zorgen ervoor dat ouderen langer gezond blijven en thuis kunnen wonen door immunisatie
- g) We gaan de strijd aan tegen antimicrobiële resistentie in de ouderenzorg
- 2. We omarmen technologie en innovatie om warme zorg aan te vullen
- 3. We zorgen voor wie zorgt
- a) We versterken de informele zorg waarbij we de modaliteiten uitbreiden
- b) We zetten in op het ontzorgen van mantelzorgers en op respijtzorg
- c) Opwaarderen statuut vrijwilligers en mantelzorgers
- d) Competentiemanagement voor vrijwilligers (inzetten op competenties en deze in kaart brengen a.d.h.v. een tool)
- 4. We zetten in op een efficiënte, toegankelijke en betaalbare zorg
- a) Ouderenzorg is een belangrijk samenspel tussen formele en informele (mantelzorgers en vrijwilligers) zorg
- b) We rollen het programma kwetsbare personen gefaseerd uit binnen de contouren van het Interfederaal Plan Geïntegreerde Zorg.
- c) We hervormen de gezinszorg als belangrijke pijler in zorg en ondersteuning voor ouderen
- d) We zorgen voor een toegankelijke formele zorg
- e) We verlagen de administratieve lasten voor het zorgpersoneel
- f) We willen de huidige en geplande personeelscapaciteit flexibel inzetten, met taakoverschrijdende inzetbaarheid van personeelsleden als uitgangspunt, en daarbij het nodige vertrouwen binnen de sector versterken
- g) Tekort aan zorgpersoneel op Europees niveau aanpakken
- h) We werken een pad uit om tot één welzijnserkenning te komen
- 5. We zetten in op een betaalbare residentiële ouderenzorg
- 6. Om het nieuwe zorgmodel vorm te geven baseren we ons op een proactief, datagedreven populatie- en capaciteitsmanagement waarbij we zorg en ondersteuning strategisch afstemmen op de specifieke en lokale noden
- a) We willen de huidige zorgnoden van ouderen scherper in beeld krijgen en toekomstige zorgnoden beter kunnen inschatten
- b) We zetten in op het ontwikkelen van gekoppelde datasystemen (Alivia/DOP/BelRAI)
- c) We ontwikkelen een nieuw dementieplan
- d) We onderzoeken de zorg- en ondersteuningsbehoeften van ouderen in detentie