GBO reageert furieus op link tussen GMD en ziektebriefje

"Vanaf 2027 zult u alleen nog een arbeidsongeschiktheidsattest kunnen opstellen voor patiënten van wie u zelf het GMD beheert, zelfs wanneer het om attesten van korte duur gaat." Deze passage in de brief die huisartsen kregen naar aanleiding van de campagne om het GMD te promoten, doet het GBO steigeren. Het syndicaat noemt het een hervorming die geen voeling heeft met de realiteit op het terrein.

De hervorming in het kader van Terug-Naar-Werk (TNW), waarvan al meerdere fasen zijn opgestart, voorziet in nieuwe verplichtingen voor het afleveren van arbeidsongeschiktheidsattesten. Het gaat onder meer om beperkingen van de geldigheidsduur en doorverwijzingsverplichtingen. In een brief aan de huisartsen laat het RIZIV ook weten dat er een koppeling komt tussen attesten van arbeidsongeschiktheid en het GMD.

"Vanaf 2027 zal het GMD een bijkomende rol krijgen in het kader van de hervorming van de arbeidsongeschiktheid. Concreet zult u vanaf dan alleen nog een arbeidsongeschiktheidsattest kunnen opstellen voor patiënten van wie u zelf het GMD beheert, zelfs wanneer het om attesten van korte duur gaat. Een actueel GMD en een duurzame zorgrelatie vormen een solide basis om patiënten op het juiste moment te begeleiden, zowel tijdens hun herstel als wanneer zij stappen ondernemen om het werk te hervatten", staat in het schrijven te lezen.

Tegenspraak

"Het wetsontwerp dat de terugkeer naar het werk regelt en de koppeling tussen het GMD en de arbeidsongeschiktheid bekrachtigt, zal uitsluitend betrekking hebben op de attesten die aan de adviserend arts van het ziekenfonds moeten worden voorgelegd", stelt het GBO meteen duidelijk. "Het zal in principe op 1 december 2026 in werking treden (de koninklijke besluiten zijn gepland voor 1 februari 2027). Er zal een overgangsperiode nodig zijn om artsen en patiënten te informeren en de software aan te passen (minstens zes maanden), maar daarover is nog geen beslissing genomen."

De informatiecampagne over het GMD die door het RIZIV wordt georganiseerd, geeft aan dat de arts het GMD van de patiënt moet beheren, zelfs voor attesten van korte duur. "Dat is in tegenspraak met de bepalingen van het wetsontwerp, waarin uitdrukkelijk wordt gesteld dat het betrekking heeft op de attesten die aan de adviserend arts van het ziekenfonds moeten worden voorgelegd, dus attesten voor een arbeidsongeschiktheid van meer dan 15 dagen voor arbeiders en meer dan één maand voor bedienden. Bovendien kan men zich afvragen wat het nut is van het beheer van het GMD om een attest af te leveren voor een eenvoudige aandoening van korte duur", benadrukt het artsensyndicaat.

Mijnenveld

De regelgeving rond patiënten die middellang of langdurig ziek zijn, roept verschillende vragen op. Alleen de arts die het GMD beheert, mag een arbeidsongeschiktheidsattest afleveren, behalve in zeven gevallen van overmacht die in het wetsontwerp worden opgesomd. Die gevallen kunnen achteraf door de adviserend arts van het ziekenfonds worden beoordeeld en dus mogelijk niet worden erkend.

"Het creëert onzekerheid, zowel voor de arts als voor de patiënt omdat het wetsontwerp niet verduidelijkt wat de gevolgen zijn wanneer de overmacht niet wordt erkend. Komt de erkenning van de arbeidsongeschiktheid dan in het gedrang? Zelfs wanneer die medisch duidelijk is vastgesteld?", vraagt het syndicaat zich af.

Het GBO vervolgt: "We stellen ons ook vragen bij dit begrip ‘overmacht’. Kan men spreken van overmacht wanneer een patiënt zich wendt tot de vervanger van zijn huisarts die ziek of met vakantie is, een beroep doet op een wachtdienst of een collega raadpleegt die met zijn huisarts samenwerkt in een netwerk- of groepspraktijk? Volgens ons gaat het om normale situaties die de continuïteit van de zorg garanderen." Een limitatieve lijst van zeven aanvaarde gevallen van ‘overmacht’ in het wetsontwerp zal nooit alle situaties kunnen voorzien, waarschuwt het syndicaat.

Shopping tegengaan?

"Naast deze zeven gevallen, die tijdens de onderhandelingen werden verkregen, hebben we gevraagd om ook een restcategorie te aanvaarden waarin een huisarts een arbeidsongeschiktheidsattest zou kunnen afleveren zonder het GMD te beheren. We denken daarbij in het bijzonder aan huisartsen die werken in centra voor gezinsplanning of verslavingszorg, aan huisartsen die niet de behandelende arts zijn maar worden geraadpleegd bij intrafamiliaal geweld, aan huisartsen die bijzondere competenties hebben ontwikkeld waarvoor collega's patiënten naar hen doorverwijzen (bijvoorbeeld long covid), enzovoort."

Als het doel is om ‘shopping’ tegen te gaan, zouden deze maatregelen integendeel ongepaste overdrachten van het GMD in de hand kunnen werken. Bijvoorbeeld wanneer het GMD wordt overgenomen door een arts die ‘buiten de zeven gevallen’ valt en zich wil indekken voor een attest dat hij meent te moeten afleveren. "Of, een ander voorbeeld, wanneer een patiënt wordt gelokt door een gewetenloze arts die wordt geraadpleegd vanwege zijn toegeeflijkheid, precies het soort zorgverlener dat de regelgeving wil controleren en dat de hele beroepsgroep in diskrediet brengt."

Juridische en ethische vragen

Volgens het GBO roept het wetsontwerp ook juridische en ethische problemen op. "Het GMD, dat bedoeld is om de continuïteit van de zorg te waarborgen binnen een vertrouwensrelatie met een arts, wordt aangewend voor economische controledoeleinden. Hoe wettig is deze afwijking van het oorspronkelijke doel? Is het gerechtvaardigd om zorg (tijdelijke arbeidsongeschiktheid maakt deel uit van een therapeutisch traject) afhankelijk te maken van het beheer van een GMD? Hoe zit het met de vrije artsenkeuze van de patiënt en de therapeutische vrijheid van de huisarts? Kan men een arts verhinderen om een naar behoren vastgestelde arbeidsongeschiktheid te attesteren?"

"Deze vragen zijn niet theoretisch", besluit het syndicaat. "We vernemen op het laatste moment welke bedreigingen er boven het hoofd hangen van patiënten met een burn-out, voor wie de duur van de uitkeringen mogelijk tot twee jaar wordt beperkt. Moeten we ons intussen verwachten aan nog meer boekhoudkundige maatregelen van hetzelfde kaliber, die vrijheidsbeperkend en ziekmakend zijn?"