ULB-onderzoekers ontdekken belangrijk mechanisme bij uitzaaiing van kanker

Bepaalde immuuncellen communiceren met kankercellen om de vorming van uitzaaiingen te bevorderen. Dat hebben onderzoekers van de Université libre de Bruxelles (ULB) ontdekt. De resultaten van het onderzoek, geleid door professor Cédric Blanpain, zijn gepubliceerd in het wetenschappelijk magazine Nature Cancer.

Niet tumoren maar wel uitzaaiingen liggen in de meerderheid van de gevallen aan de basis voor overlijdens als gevolg van kanker. Het gaat dus over de verspreiding van de kankercellen naar andere organen. Om te kunnen uitzaaien maken de cellen zich los en worden ze mobieler via een proces dat epitheliale-mesenchymale overgang (EMT) genoemd wordt.

De wetenschappers hebben aangetoond dat twee soorten witte bloedcellen (de neutrofielen en macrofagen) zich tijdens de overgangsfase in afzonderlijke zones rond de tumor verzamelen. Verder ontdekten ze dat neutrofielen een molecuul afgeven dat oncostatine M heet, waardoor kankercellen in een hybride toestand terechtkomen waarin ze zich het meest doeltreffend kunnen verspreiden en uitzaaiingen kunnen vormen. De macrofagen geven op hun beurt een ander molecule af, TGFβ1, die de epitheliale-mesenchymale overgang in gang zet en leidt tot het meest gevorderde stadium van het proces.

Bij experimenten uitgevoerd op muizen leidde de toediening van een geneesmiddel dat oncostatine M blokkeert tot een afname van het aantal hybride kankercellen en van de longmetastasen. Dat was ook het geval bij bepaalde menselijke tumoren in de borst, alvleesklier, long en blaas.

Deze nieuwe inzichten bieden mogelijkheden om uitzaaiingen te voorkomen en tumorcellen gevoeliger te maken voor behandelingen, stelt de ULB.

Het onderzoek werd mogelijk gemaakt dankzij de steun van verschillende organisaties die zich inzetten voor de strijd tegen kanker, waaronder de Stichting tegen Kanker, de Europese Onderzoeksraad (ERC) en het Europese programma Horizon 2020.