Depressie: de vrees voor anderen overwinnen
Het staat buiten kijf dat afwijkingen van de serotoninerge banen een rol spelen bij het optreden van depressie en angststoornissen. Kunnen die mechanismen resistentie tegen geneesmiddelen verklaren? Het antwoord vinden we misschien in de hersenen van muizen.
New Yorkse vorsers hebben een studie uitgevoerd bij transgene muizen (Tph2KI) die slechts 20-40% van de normale hoeveelheid serotonine in hun hersenen hebben. Die muizen zijn een bekend model van depressie in engere zin.
Muizen met die mutatie reageren heel anders op bepaalde vormen van stress, maar niet op andere. De vorsers hebben ze onderworpen aan een "social defeat stress", waarbij goedaardige knaagdieren dagelijks gedurende 7-10 dagen in contact werden gebracht met een bijzonder agressief dier. Na een dergelijke stress mijden de gemuteerde muizen elk contact met vreemde dieren, wat bij muizen een teken van depressie is. Bij de niet-gemuteerde muizen leidt een dergelijke blootstelling gedurende een week gewoonlijk niet tot tekenen van depressie, maar pas na 3 weken.
De onderzoekers hebben dan ontdekt dat een behandeling met een SSRI gedurende 3 weken na de stress de depressie bij normale muizen genas, maar niet bij gemuteerde muizen. Dat zou kunnen verklaren waarom sommige patiënten resistent zijn tegen een behandeling met SSRI. De Amerikaanse wetenschappers zijn echter nog verder gegaan. In het licht van recente studies die aantonen dat remming van de laterale habenula antidepressieve effecten kan hebben, hebben ze getracht de functie van de laterale habenula te remmen met "nieuwe" geneesmiddelen: de DREADD (Designer Receptors Exclusively Activated by Designer Drugs). Door in te werken op die specifieke receptoren, zijn ze erin geslaagd om normale sociale contacten te herstellen zowel bij de muizen zonder als bij de muizen met een mutatie. Dat bewijst het nut van dergelijke geneesmiddelen, die dus een alternatief zouden kunnen vormen voor SSRI bij patiënten die niet reageren op SSRI. Maar van muizen naar de mens is toch nog een lange weg die moet worden afgelegd.