Oxytocine: een nieuwkomer?
Oxytocine is een neuropeptide met een prosociale functie die ook belangrijk is bij de geboorte van een kind. Oxytocine zou ook een sterke anxiolytische werking kunnen hebben. Vandaar dat vorsers oxytocine onderzoeken bij onder meer een posttraumatische stressstoornis, autisme en schizofrenie.
Twee Duitse specialisten hebben een overzichtsartikel geschreven over onze huidige kennis over oxytocine. Je kan het artikel gratis downloaden en je hoeft je er zelfs niet voor in te schrijven.
In diermodellen en bij de mens is aangetoond dat stresserende of angstopwekkende prikkels het oxytocinesysteem activeren door de activiteit te verhogen van de neuronen die oxytocine tot expressie brengen. Daardoor stijgt de oxytocinespiegel in het bloed. Volgens de vorsers is dat een zeer belangrijk gegeven. Meting van de perifere oxytocinespiegel kan dus minstens tot op zekere hoogte een marker van de oxytocineactiviteit zijn. Ook werd ontdekt dat oxytocine een essentiële rol speelt bij het verwerven en het uitdoven van vrees.
Ook de prosociale rol van oxytocine werd grondig onderzocht. De auteurs zijn erin geslaagd om ratten zo te conditioneren dat ze een sociale aversie aan de dag leggen voor hun soortgenoten. Dat gedrag houdt minstens twee weken na de conditionering aan, maar kan worden gecorrigeerd door deconditionering door sociale prikkeling zonder straf. Sociale fobie zou gepaard kunnen gaan met een sterke verandering van het oxytocinesysteem in de hersenen. De auteurs hebben ook ontdekt dat de afwijkingen van de oxytocinereceptor kunnen verdwijnen na verdwijnen van de sociale fobie. Het verband tussen sociale angst en de plasmaconcentratie van oxytocine is bij de mens nog niet met zekerheid bewezen. Intranasale toediening van oxytocine alleen of in combinatie met een blootstellingtherapie geeft echter doorgaans positieve resultaten.
Toch vinden de auteurs dat verder onderzoek bij mens en dier noodzakelijk is om aan te tonen dat oxytocine veilig is. Het zou ook nuttig zijn om biologische markers op te sporen om de responders te onderscheiden van de non-responders. Die laatsten kan je dan de eventuele bijwerkingen van oxytocine besparen.