MS: remyelinisatie evalueren
De beeldvormingstechnieken worden almaar beter. Benedetta Bodini (Parijs, Frankrijk) heeft een studie gepresenteerd waarin remyelinisatie voor het eerst in vivo bij de mens in beeld werd gebracht.
Remyelinisatie is een fenomeen dat de geleiding van actiepotentialen via gedemyeliniseerde zenuwvezels snel herstelt. Myeline draagt bij tot de integriteit van de axonen. "Postmortaal onderzoek bij patiënten met multipele sclerose (MS) heeft aangetoond dat de remyelinisatie slechts bij 20% van de patiënten efficiënt verloopt. Hoe langer de ziekte bestaat en hoe ouder de patiënten zijn, des te groter is het aantal geremyeliniseerde letsels", zei B. Bodini. Vorig jaar heeft ze aangetoond dat je de remyelinisatie dynamisch kan meten met een [11C]PiB-PET en dat je de patiënten op grond daarvan kan stratificeren. De remyelinisatie bepaalt immers de evolutie van de ziekte en de handicap. Een recente studie heeft aangetoond dat de remyelinisatie meer uitgesproken is in de grijze stof dan in de witte stof.
Welke beeldvorming?
De studie werd uitgevoerd om de myelinisatie en remyelinisatie bij alle patiënten afzonderlijk in kaart te brengen, om de klinische impact van remyelinisatie te evalueren en om het verband te onderzoeken tussen remyelinisatie van de cortex bij beeldvorming door magnetisatietransfer, die een beter contrast geeft, en de witte stof bij evaluatie met een [11C]PiB-PET-scan.
De studie werd uitgevoerd bij 19 patiënten met een relapsing remitting MS en acht gezonde vrijwilligers. De studieopzet was zeer eenvoudig. Er werd een beeldvormingsonderzoek uitgevoerd bij inclusie in de studie en twee tot vier maanden later. Tijdens die periode is het aantal patiënten gedaald van 19 tot 15.
Klinische bewijzen
De remyelinisatie-index werd gedefinieerd als het percentuele volume van een gedemyeliniseerde corticale zone dat bij een tweede controle normale MTR-waarden gaf (zie figuur).
De corticale demyelinisatie bij inclusie in de studie verschilde sterk van de ene patiënt tot de andere. Ook de remyelinisatie-index verschilde sterk van de ene patiënt tot de andere. De remyelinisatie-index was significant hoger in de cortex dan in letsels van de witte stof. Toch lijkt er een verband tussen beide te bestaan. Of het verband al dan niet significant is, hangt volgens de vorsers af van het feit of de cortex van het cerebellum al dan niet werd meegeteld bij de corticale segmentatie. De onderzoekers hebben verder kunnen aantonen dat er een negatieve correlatie bestaat tussen het herstel van de myeline en de EDSS-score.
De klinische scores correleren het best met de resultaten die in de grijze stof en vooral de witte stof werden behaald. "Die combinatie van onderzoeken is belangrijk bij het ramen van de prognose van de ziekte. Met een combinatie van een PET-scan en MTR kan je de remyelinisatie van de witte stof en de cortex evalueren en zo kan je de ernst van de ziekte en het potentieel van remyelinisatie beter voorspellen."
Bodini B et al. Individual remyelination profiles in cortical grey matter and in white matter lesions in multiple sclerosis: a combined PET and MTR study. EAN 2017 Abstract # O2116.
Referentie:
- Bodoni B et al. Dynamic Imaging of Individual Remyelination Profiles in Multiple Sclerosis. Ann Neurol 2016;79:726-738.
- EM Strijbis et al. Cortical Remyelination Is Heterogeneous in Multiple Sclerosis. J Neuropathol Exp Neurol. 2017 Apr 07.