Onderzoekers pleiten voor totaalverbod op gokreclame

Onderzoekers van de Universiteit Gent en het gezondheidsinstituut Sciensano pleiten voor een totaalverbod op gokreclame en goksponsoring in België. Volgens hen moet gokken duidelijker worden benaderd als een volksgezondheidsprobleem. Het pleidooi komt uit het eindrapport van het Gamspon-onderzoek, dat drie jaar lang de impact van gokreclame en goksponsoring op attitudes en gedrag van Belgen onderzocht.

Uit cijfers van de nationale gezondheidsenquête blijkt dat 31,9 procent van de Belgen het afgelopen jaar heeft gegokt. Ongeveer 8 procent doet dat wekelijks, terwijl 2,6 procent risico loopt op een gokstoornis. Volgens onderzoeker Steffi De Jans speelt de zichtbaarheid van gokcommunicatie een belangrijke rol in de manier waarop mensen naar gokken kijken. "Nu wordt gokken vaak gezien als een spel en als een vrijetijdsbesteding, iets wat heel onschuldig is. Maar het gaat eigenlijk over commerciële producten die erop gericht zijn om winst te maken, en geld verliezen is onvermijdelijk."

Het Gamspon-onderzoek liep drie jaar en combineerde verschillende onderzoeksmethoden. Zo werden gegevens uit de nationale gezondheidsenquête geanalyseerd, experimentele studies uitgevoerd en interviews en focusgroepen georganiseerd met jongeren, ervaringsdeskundigen en stakeholders uit beleid en hulpverlening.

Zeven beleidsaanbevelingen

Op basis van die resultaten formuleren de onderzoekers zeven beleidsaanbevelingen. Een van de belangrijkste is de invoering van een totaalverbod op gokreclame en goksponsoring. Volgens De Jans bevat de huidige regelgeving nog te veel uitzonderingen. "We raden aan om toe te werken naar een totaalverbod op reclame, want nu zijn er nog altijd uitzonderingen en achterpoortjes. Dat is eigenlijk de enige manier om die continue blootstelling aan gokken in de maatschappij te doen verminderen en risicogroepen te beschermen."

Daarnaast pleiten de onderzoekers ervoor om de Nationale Loterij aan dezelfde reclameregels te onderwerpen als andere gokoperatoren. Vandaag valt die onder een aparte wetgeving, terwijl ook haar zichtbaarheid volgens de onderzoekers bijdraagt aan de normalisering van gokken.

De Jans benadrukt dat het beleid volgens haar ook breder moet worden bekeken. "De bevoegdheid is onlangs verschoven naar de minister van Economie. Daardoor krijg je sterk de indruk dat gokken vooral als een economische activiteit wordt benaderd. Wij raden aan om het meer te bekijken vanuit een volksgezondheidsperspectief." Volgens de onderzoekers kan een strengere en samenhangende aanpak helpen om de zichtbaarheid van gokken te verminderen en kwetsbare groepen beter te beschermen.

Nationale Loterij

De Nationale Loterij stelt in een reactie dat strengere regels rond gokreclame maar een beperkt effect hebben. Volgens de organisatie wijst dat vooral op een breder probleem. "Het huidige reclameverbod heeft slechts beperkte impact en dat is weinig verrassend", klinkt het. "Het echte probleem is het gebrek aan een coherent, risk- en evidence-based kansspelbeleid."

Volgens de Nationale Loterij wordt speelgedrag beïnvloed door meerdere factoren, zoals het spelaanbod, het risicoprofiel van speltypes en de digitale toegankelijkheid. Daarom pleit ze voor een beleid dat vertrekt van een objectieve risico-inschatting per spel. De organisatie publiceerde daarvoor een risico-indicator die elk spel een score van A tot E geeft. "Die risico-indicator vormt de ruggengraat van een objectief verantwoord spelbeleid."